
Elke week een column van Nicoline Mulder
Vrouwen betere projectmanager?
Althans, dat las ik van de week in de Metro. Mannen hebben namelijk meer testosteron dan vrouwen. Dat zorgt voor een groter analytisch vermogen. Handig als je een projectplan opstelt, een risicoanalyse uitvoert of resultaatspecificaties omschrijft. Dit soort mannelijke -oke, masculiene- gedragingen zijn ook heel handig als je tempo wilt maken, resultaten wilt boeken, het projectplan gaat uitvoeren.
Daarnaast bestaat projectmanagement (vooral) uit het uithoren van de vragen en wensen van je opdrachtgever, het managen van zijn of haar verwachtingen, het luisteren naar toekomstig gebruikers, het bespelen van de stakeholders, het netwerken in het krachtenveld en het succesvol managen van het project op zich. Daarvoor is veel aandacht, inlevingsvermogen en empathie nodig. Kwaliteiten die niet gelijk opgaan met de hoeveelheid testosteron. Sterker: hoe minder van dit hormoon, hoe empathischer je bent (volgens de wetenschap, dan. Want de praktijk is altijd anders, zal een beetje masculien aangelegde projectmanager bevestigen).
Nu de kernvraag: Wat is projectmanagement? Het antwoord bepaalt wie de betere projectmanager is.
4: De verleiding
'Tuurlijk doe ik dat!' Met hetzelfde gemak als waarmee ik deze woorden uitspreek maak ik deze afspraak. Een afspraak waar ik, om hem na te komen, energie in moet steken. Een investering waar ik op dat moment volledig achtersta, maar waarvan zal blijken (ik ken mezelf inmiddels) dat het me bergen zal kosten. Waarom? Omdat de ratio het zo nu en dan wint van het onderbuikgevoel. Je weet dat het klopt, dat het goed is en toch voelt het niet zo. Ik heb het in de afgelopen week (weer) meerdere malen meegemaakt: de verleiding van het ja-zeggen.
Inmiddels heb ik de strategie gekozen om de afspraak na te komen en los te laten dat ik er niet helemaal achter sta. En ondertussen puzzel ik op wat er toch gebeurt. Met mij, met de interactie en met het proces. De contouren van die puzzel worden steeds duidelijker: het is niet voldoende om met een buikgevoel, met een intuitie, met een 'het voelt niet goed' aan te komen. In onze maatschappij, en zeker in projectmanagementland, moet je kunnen aantonen dat een 'nee' op zijn plaats is. Zeker in een afspraak die gaat over gedrag. De opdrachtgever vindt 'dat je het onderhand wel zonder hem moet kunnen', jij denkt daar anders over, al kun je niet hard maken waarom. Welke keus heb je?
3: Terug naar de essentie
Van boeken schrijven word je niet rijk. Tenzij je bestsellers schrijft. Dan heb je wellicht ook een andere drijfveer voor het schrijfwerk dan de meeste schrijvers. Zeker de managementboekenschrijvers. De wereld een boodschap geven, bijvoorbeeld. Idealistisch misschien, maar zo ben ik nu eenmaal.
Deze week hebben Fokke en ik de laatste hand gelegd aan ons boek. En wat is 'ze' mooi geworden! Maandag gaat ze naar de eindredactie. Over een week of drie ligt ze in de winkel. Een beetje vreemd (we hebben er weken keihard aan gewerkt en nu ligt ze in handen van anderen, eindredacteur, vormgever, drukker) staren we naar buiten.
Fokke snijdt het onderwerp aan: het contract met de uitgever. Hoe gaat dat met een duo-schrijverschap? Met percentages, aantallen, rechten, plichten en zo voort? Dit is een onderwerp dat we in ons boek uitgebreid behandelen: de toegevoegde waarde van een contract. Of liever: de ellende rondom contracten. 'Terug naar de essentie!', roept Fokke, refererent aan een ander onderwerp uit ons boek.
We willen de (projectmanagement-)wereld een beetje mooier maken met ons boek. En ik snap dan ook direct wat hij bedoelt. Onze auteursvergoeding gaat naar een mooi goed doel. Word je van schrijven toch rijk!
2: Blij in je eentje
Ik ben gek op onderzoeken, helemaal als ze het label 'wetenschappelijk' hebben. Want dan is het waar. Net zoals wat in de krant staat waar is. Zo las ik onlangs in de krant de uitkomst van een wetenschappelijk onderzoek (dat zijn dubbele punten) over de tijdsbesteding van mensen tijdens de feestdagen. Niet zo verrassend: bezinnen, genieten van gezin en vrienden, plannen maken. Mooi he, van die immateriele zaken die belangrijk worden nadat we met z'n allen in de weken daaraan voorafgaand weer een nieuw record hebben neergezet. Nog nooit waren de uitgaven voor de feestdagen aan cadeaus en eten zo hoog. Dus nam ik me voor in 2008 de balans materieel-immaterieel meer in evenwicht te brengen.
Vlak daarna het onderzoek van wetenschapper Vonk. Ook in de krant. Conclusie: Goede voornemens maken voor 1 januari zijn gedoemd te mislukken. Met een grotere kans dan goede voornemens op welke andere datum dan ook. Weg voornemen. Somber startte ik mijn eerste werkdag en zocht contact met collega's. Fout. Las ik het onderzoek van haar collega De Drue (ja, ook in de krant): De beste ideeen ontstaan als mensen blij zijn en in hun eentje zijn.
Het wordt een mooi jaar: geen voornemens, geen materialisme en geen geforceerd sociaal gedoe. Kortom: lekker doen waar jij zin in hebt! Gelukkig nieuwjaar!
50: Sint eruit, Santa erin
Afgelopen woensdagavond (5 december) lag er een briefje van Zwarte Piet met een mandje vol lekkers op mijn hotelkamer. Met een beetje terugkerend geloof in de goedheiligman viel ik in slaap. Maar even zacht als de nacht was begonnen, zo bruut startte de ochtend. De gangen, de ontbijtzaal, de receptie, het personeel: alles was in kerstsfeer.
Nu mag u best weten dat ik heerlijk kan genieten van de geur van dennentakken, van de over-the-top kerstliedjes ("All I want for Christmas is youhoehoehoe") en van de glitterversiering en glamourkleding. Maar om daarmee geconfronteerd te worden terwijl Sinterklaas Amerigo nog niet eens aan Winky heeft overgedragen gaat me wat ver. Want stel je voor: je werkt in een project en gaat tevreden na een dag hard werken naar huis. Kom je de volgende dag terug op je werk en wat denk je?
Alle cultuurwaarden weg, alle energiekalatysatoren verdwenen, alle toekomstperspectief plotsklap verandert. Nieuwe mensen, nieuwe verwachtingen en een compleet nieuwe dynamiek. Inherent aan een project? Behalve dan dat ik daar geen enkele inspraak in heb gehad!
Mag Sinterklaas volgend jaar uitgezwaaid worden en een paar dagen via het Sinterklaasjouraanl gevolgd worden? En wil de Kerstman volgend jaar een paar dagen later komen, zodat ik even kan wennen aan de cultuurovergang?
48: De fietskelder-affaire
Ooit trof ik een vreemde recensie van mijn eerste boek op internet. Deze recensent had die ochtend een spreuk op de scheurkalender gelezen en toetste de inhoud van mijn boek aan die spreuk. En die voldeed niet. Nee, vind je dat raar? Ik heb geen scheurkalender. De discussie tussen die man en mij leidde tot niets. 'Vrijheid van meningsuiting', zei hij. Einde discussie.
Wethouder Depla van de Gemeente Nijmegen (en schrijver van het 'woord vooraf' van mijn tweede boek, maar dat doet niet ter zake want anders denk je nog dat ik bevooroordeelt ben...) heeft een 'fietskelder-affaire'. Al weer een half jaar oud en ook toen al gedetailleerd beschreven in tal van media, maar om de een of andere reden is het weer actueel. 'We hebben in ons land een democratie en geen mediacratie,' zo stelt hij. Einde discussie.
Wat is de overeenkomst? Wat is het verschil?
De overeenkomst is gauw gevonden: De media bepaalt de norm, verspreidt die en haar interpretatie ervan via internet en heeft de rest van de wereld al besmet voordat er goed en wel contact is geweest. Te makkelijk, te goedkoop wat mij betreft.
Wat is het verschil? De recencent sluit de deur, Depla zet hem juist open. Durf het gesprek aan te gaan op de essentie: Laten we het hebben over zijn bestuurderskwaliteiten, zijn beloftes in het verkiezingsprogramma en zijn werkwijze. Holland op zijn smalst om op basis van anonieme berichtgevingen via het onpersoonlijke medium dat internet heet, zijn vertrek te eisen.
Ik ga verhuizen naar het land van Sinterklaas. Het land waar de zon altijd schijnt. Zonder internetverbinding. Heerlijk moet dat wezen!
47: Het surfgedrag van Sinterklaas
'Is dat nu wel zo'n goed idee, om Zwarte Piet de sleutel van ons huis te geven?' Ja, je moet wat als ouders van een huis zonder openhaard of kachel. 'Want hoe weten we nu of hij de deur wel weer goed opslot doet?' Mooi, he? Zwarte Piet blindelings vertrouwen, maar twijfelen aan zijn sleuteldraaivaardigheden. We hebben besloten ervan uit te gaan dat hij dat wel kan. Of zij, want in tegenstelling tot 40 jaar geleden is het nu heel normaal dat Zwarte Piet een meisje is. Net zo normaal als dat er vanaf september pepernoten in de winkels liggen, er in oktober twee Sinterklaasfilms in de bioscoop draaien en drie weken voor de intocht tv-zenders elkaar beconcurreren met Sint-soaps (komt het paard van Sinterklaas nu met de stoomboot mee of blijft hij gewoon in Nederland en zorgt Winky er voor?). Maar dan.
Mijn oudste dochter is nu 7. Net zo gul als ze haar vertrouwen geeft aan Zwarte Piet, vertrouwt ze ook volledig op Sinterklaas. Wie gaat haar nu vertellen dat niet alleen Zwarte Piet en Sinterklaas, maar ook haar ouders, haar schooljuf, de BSO-leiding, de turnjuf, de zwemmeester, de oppas, opa en oma, en alle andere volwassenen waar ze blindelings haar vertrouwen aan geeft haar al die jaren voor de gek hebben gehouden? Ik vrees het ergste: dat mag ik doen. Daar kom ik wel uit. Maar waar ik niet uit ben is de link met een bericht in de krant vanochtend. Er worden regels opgesteld voor het surfgedrag van ambtenaren. Als de vertrouwenskwestie al in de kinderjaren zo zwaar op de proef is gesteld, zullen we dan op dit soort futiliteiten een beetje inlopen op die vertrouwensschuld?
Regels voor surfgedrag van ambtenaren... Laat me niet lachen. Benieuwd wat Zwarte Piet gaat doen met degene die dit bedacht heeft...
46: Paul de Leeuw, fietslampjes en herfststorm
Prachtige week: Paul de Leeuw, het fietslampje en zelfs de grote herfststorm van afgelopen weekend. De Leeuw was geweldig! Voor iedereen die erbij was was het van meet af aan duidelijk dat Adje aan het kruis hing met een knipoog naar Madonna. Talloze mensen staken energie in boze brieven naar de krant met als strekking dat De Leeuw hen persoonlijk probeert te kwetsen. vergeefse energie: oordelen op basis van verouderde feiten! Geef die man de ruimte: hij zorgt voor vernieuwing! Toen het achterlampje: Nederland op zijn smalst. Talloze discussies verder greep minister Eurlings in. Eindelijk een politicus die begrijpt dat het gaat om de kern van gezien te worden, niet om de manier waarop. En tenslotte de voorspelling van de grootste storm sinds jaaaaren. Iets van gemerkt? Maar wel leuk om over door te bomen...
Drie grote media-gebeurtenissen van de afgelopen week die me nauwelijks raken. Maar dan ineens een nieuwsbrief van managersonline met een link naar een artikel over managementverknallers. Woest kan ik worden om mensen die iedere goedbedoelde vernieuwing, ieder spoortje van visie, ieder beetje lef, durf en ondernemerschap de kop in drukken met dooddoeners. En zeker als het enige dat ze daar tegenover stellen valt in de categorie 'want zo doen we het al jaren...' Nee, ga het artikel maar niet lezen. De kans is groot op irritatie, huiduitslag en onbeheerste agressieaanvallen. Want weet je bijvoorbeeld wat ze daar als 'voordeel' zien van sturen op resultaat ten opzichte van sturen op gedrag? Gedrag is moeilijker te meten.... Dan ben je toch uitgepraat? Dan kun je toch alleen nog maar de woede van je afrennen in een door een beetje wind geteisterd bos?
45: verbod op e-mail
De chatbox op mijn site wordt veelvuldig gebruikt. Trouwe relaties stellen snelle vragen, deelnemers overleggen even over een opdracht en ook vrienden maken veelvuldig gebruik van dit laagdrempelige medium om afspraken te verifieren, te maken of te verzetten. Toen de dochter van 13 van een vriendin mijn chatbox ontdekte ontdekte ik een volledig nieuwe wereld van smilies, afkortingen en vreemde leestekencombinaties. Leuk, omdat het zo snel en laagdrempelig is. Hoe anders is het met ons e-mail gedrag gesteld. E-mail, het zou verboden moeten worden.
Afgelopen week kreeg ik per e-mail de mededeling dat de ene zakelijke relatie tijdelijk -door omstandigheden- minder intensief zou worden en een andere geformaliseerd. Zonder vooraankondiging en mij achterlatend met tal van vragen. Las ik werkelijk tussen de regels door een andere wens of verzoek? Betekent dat puntje, puntje, puntje nu wat of is het een te lang ingedrukte toets -ja, ik ben soms heel naief-? Was het een typefout of kent hij echt mijn naam niet? Regelmatig hoor ik van deelnemers en andere relaties over mailstoornissen: verborgen boodschappen, een knipoog ;-) achter een botte tekstregel, een vlaggetje, liefst roodgemarkeerd, niet 1 maar wel vijf uitroeptekens. Van de week sprak mijn collega drie keer dezelfde voicemail in met het verzoek zo spoedig mogelijk terug te bellen. Ten einde raad stuurde hij een mailtje met zijn vraag. Per ommegaand kreeg hij een reactie. We hebben het afgedaan als "telefoonangst" maar eigenlijk is het te zot voor woorden, zeggen we dan bij ons onder de rivieren.
Laatste hoorde ik van een bedrijf dat een verbod op e-mail heeft ingesteld. Je chat voor korte vragen of belt voor langere vragen. E-mail is alleen voor het verzenden van documenten. Het voorkomt een heleboel onnodige misverstanden. Ik doe mee. Jij ook?
44: De ziel zit in elk deel
We vlogen vanaf Niederrhein, Weeze. Parkeren deze we op een afstand van de vertrekhal waar op Schiphol de taxi's nog worden weggesleept wegens fout parkeren op de stoep. Binnen 10 minuten hadden we de incheckbalie en de douane gepasseerd en stonden we in de enige tax free winkel te shoppen. We waren nog geen uur geleden van huis vertrokken! Over een klein half uur zou ons vliegtuig vertrekken. En ineens overviel me een soort van rust, gemoedstoestand. Door de compactheid, de bijna aandoenlijkheid, de simpelheid en vooral de eenvoud van dit vliegveld -dat verder van alle gemakken en luxe was voorzien- vielen de laatste sporen van vliegangst, gassyndroom (heb jij het uitgedraaid?) en hoogtevrees (wat ik liever omschrijf als materiaalvrees) van me af. In zo'n klein en overzichtelijke organisatie moet iedereen wel weten wat de essentie van de organisatie, van de missie van de organisatie is. Geruststelling alom.
In de vliegreis die volgde (en zich kenmerkte door diezelfde transparantheid) dacht ik na over mijn ervaring van zojuist, over de notes van Eckart, over een door waarden gedreven organisatie. In alles is de ziel van de organisatie terug te vinden. Houd het klein, overzichtelijk, herkenbaar en transparant.
Heerlijk om daarna elke ochtend bij Starbucks te kunnen ontbijten. Want als er een organisatie is die het begrepen heeft is het Starbucks wel! Prachtig beschreven in 'Kus de visie wakker', een al even prachtig boek.
42: Spaanse tijden herleven
Tijd is een thema, dezer dagen. Niet alleen voor mij, maar ook voor vele anderen, zo lijkt het. Ik was de afgelopen vier dagen in Barcelona. Deels werk, deels vrije tijd. Daar, en op weg daar naartoe, viel het me op wat tijd met ons doet. Heel veel extra tijd inbouwen om eerst op tijd op Schiphol te komen en vervolgens om op tijd voor het vliegtuig te zijn. Hangen, beetje shoppen, nog maar een koffie om de tijd te doden tot het vliegtuig vertrekt. In het vliegtuig is tijd voor een goed gesprek met mijn reisgezelschap. Maar ook veel tijd te verdoen: wachten op stijgen, wachten op dalen, wachten tot de deur opengaat.
Spanje is bij uitstek een land om de tijd de tijd te laten. Dus was ik verrast te zien hoe de groep deelnemers (die al twee dagen eerder in Spanje was aangekomen) als van slag leek door zaken die niet 'op tijd' waren. En ik ging daar in mee.
Het eten dat wel erg lang leek te duren, een taxi chauffeur die niet doorreed, de bediening in een restaurant die weer veel te snel ging, de openingstijden van de winkels die weer veel te kort waren en ga zo maar door.
Zelfs in Spanje lijkt het onmogelijk te leven los van de tijd. En dat benauwt me enorm! Heerlijk is het dan ook te merken hoeveel mensen zich hier met mij druk over lijken te maken. We wachten maar even tot de tijd komt om er echt iets mee te doen.
En ondertussen? Volgende week kijken in Valencia of daar de Spaanse tijden wel in volle glorie herleven! Ik sta open voor suggesties!
41: Maandagochtendblues
Zet mensen een aantal weken in een ruimte zonder daglicht en laat ze eten als ze honger hebben en slapen als ze slaap hebben. Wat blijkt? Ze slapen nog steeds 8 uur per cyclus, maar die cyclus duurt wel 25 uur! Elke dag moeten wij dus een uur inlopen op onze biologische klok. De maandagochtendblues is daar een gevolg van (want we hebben in het weekend een beetje de externe tijd aangepast aan onze interne tijd). Daarnaast heeft het ook een vrijdagmiddageffect. Namelijk: 'Als het maar voor het weekend af is!' Vorige week vrijdag had ik een deadline. Ik moest een stuk inleveren. Niet gelukt. Natuurlijk had ik daar tal van zinnige en onzinnige redenen voor, maar het kwam erop neer dat ik gewoon teveel had gepland in een week. En op vrijdag pluk ik daar de wrange vruchten van. Nooit meer een deadline op vrijdag!
Maar er viel me nog iets op: Het werd maandag, woensdag en weer vrijdag en er gebeurde niets! Geen klachten, geen paniektelefoontjes, geen dubbelzinnige emails, niets.
Vandaag, tien dagen later, lever ik het stuk in. 'Fijn dat het er is, ik ga het aan het eind van de week lezen!'
Nooit meer een deadline op vrijdag? Nooit meer een deadline! Als het klaar is is het klaar, als het af is is het af. Goed communiceren over de verwachtingen voorkomt heel veel stress en nog veel meer teleurstelling. Of, zoals mijn dochter van 7 het al twee jaar roept: 'Je moet maar 4 dingen: eten, slapen, naar school en doen wat je beloofd hebt of op tijd afbellen.'
40: Rijden door rood licht
Van huis uit heb ik geleerd dat je door rood licht mag rijden als je als enige op een kruispunt komt. Want een verkeerslicht is een hulpmiddel. Maar als je alleen bent heb je die hulp niet nodig! Daarmee hebben mijn ouders onbewust de basis gelegd voor mijn werkinsteek.
Afgelopen weekend vond de ALV van de oudervereniging van de school van onze kids plaats. Zoals gebruikelijk bij dit soort events hadden de stukken op diverse plaatsen gehangen, werden op verzoek toegestuurd en lagen ter inzage vlak voor de vergadering. Nou, ja, dat laatste dan niet vanwege een defect kopieerapparaat. Een aanwezige vond het nodig de procedure te handhaven (en dus de leespauze, die vlak voor de vergadering geen nut had, in te lassen) alvorens goedkeuring te kunnen geven. 'Niet voor mijzelf maar voor de rest van de aanwezigen'. De doortastende voorzitter checkte de veronderstelde behoefte van 'de rest' en die bleek niet aanwezig. De voorzitter boodt de spreker alsnog een leespauze aan. Die bleef er echter bij dat het hem zuiver om de procedure ging.
Afijn, 5 minuten laten: Een duidelijk geirriteerde voorzitter, een verdeelde groep en een spreker die zijn punt niet had kunnen maken. En ik sta te koken op zo'n moment!
Want dit is nu precies wat er keer op keer gebeurt. Niet alleen in ALV's van verenigingen, maar ook in tal van organisaties op laag en hoog niveau. Een procedure is ooit opgesteld omdat zaken anders liepen dan gewenst (stukken goedkeuren op basis van onvolledige informatie, bijvoorbeeld). So far so good. Maar vervolgens gaat de wereld op zijn kop en volgen we de procedure vanwege de procedure. Terwijl de aanleiding daartoe niet aan de orde is!
Laten we alstjeblief ophouden met dit vreselijk onzinnige tijdverdrijf. En al helemaal op zondagavond...
39: Van moeten naar willen
Komende week heb ik een training op het programma staan waar ik nog een andere oefening voor moet uitzoeken. Mijn mede-auteur van ons nieuwe boek stuurt me vandaag zijn aantekeningen op en voor die tijd moet ik onze eerdere opmerkingen wel verwerkt hebben. Het prachtig vormgegeven boek 'Kus de visie wakker' moet ik eigenlijk dit weekend uitlezen omdat ik een offerte moet maken over een visietraject. De wasmachine, de stofzuiger, de vaatwasser piepen om de beurt omdat ze gehanteert moeten worden. Buiten schijnt een spaarzaam zonnetje, maar man en kids zijn van huis dus ik moet deze tijd even nuttig besteden.
Ik zet een tuinstoel uit de wind in de zon, pak het boek 'Vrouwen met PIT', dat ik van een vriendin gekregen heb en installeer me voor de komende twee uur met een pak stroopwafels in de ligstand. Want dat wil ik. Dat geeft inspiratie: van moeten naar willen!